Je zit in een vergadering en hebt een idee dat nét even anders is. Maar je houdt je mond, bang dat anderen het een gek idee vinden. Dit is precies waar psychologische veiligheid om draait. Het ontbreken van die veiligheid is funest voor de creativiteit van een team.
De belangrijkste voorspeller van teamsucces
Google's beroemde Project Aristoteles onderzocht meer dan 180 teams om te begrijpen waarom sommige teams excelleren en andere niet. Hun belangrijkste ontdekking? Psychologische veiligheid bleek de absolute nummer één voorspeller van teamsucces. In teams waar mensen zich veilig voelden om risico's te nemen en kwetsbaar op te stellen, zagen ze niet alleen betere samenwerking, maar ook 41% meer creativiteit in probleemoplossing.
Wat is psychologische veiligheid?
Maar wat is psychologische veiligheid precies? Stel je voor dat je in een vergadering zit en een onconventionele, maar mogelijk briljante inval krijgt. In een team waarin je je veilig voelt durf je die gedachte gewoon te delen, zonder angst voor kritiek. Het betekent dat je jezelf kunt zijn, vragen durft te stellen en risico's durft te nemen.
Amy Edmondson, professor aan de Harvard Business School die het concept introduceerde, omschrijft psychologische veiligheid als "de overtuiging dat je team je niet zal afstraffen of vernederen voor het uiten van ideeën, vragen, zorgen of fouten."
Meer creativiteit en innovatie
Google stelde dus vast dat psychologische veiligheid zorgt voor meer creativiteit in probleemoplossing. Uit onderzoek van Edmondson (2018) bleek dat teams met een hoge mate van psychologische veiligheid ook nog eens 76% meer geneigd waren om met innovatieve oplossingen te komen. Waarom? Omdat mensen geen energie verspillen aan het beschermen van hun imago, maar deze energie steken in creatief denken.
En ook nog eens vaker geïmplementeerd
Een recent onderzoek van McKinsey (2023) voegt hier nog iets interessants aan toe. Teams met een sterke psychologische veiligheid bleken niet alleen creatiever, maar implementeerden ook 29% meer van hun innovatieve ideeën. Dit komt omdat mensen zich veilig genoeg voelen om te experimenteren én om eerlijk te zijn over wat wel en niet werkt.
De dagelijkse praktijk
Je vraagt je misschien af: hoe vertaalt zich dit naar de dagelijkse praktijk? Stel je voor dat een teamlid een riskant maar potentieel baanbrekend idee heeft voor een nieuw product. In een psychologisch veilige omgeving wordt dit idee niet weggewuifd met een "dat hebben we al geprobeerd" of "dat werkt toch nooit". In plaats daarvan ontstaat er een open gesprek waarin het team samen onderzoekt hoe ze het idee kunnen versterken en mogelijk maken.
Dit betekent niet dat er geen kritische vragen gesteld mogen worden. Sterker nog, uit Google's onderzoek blijkt dat constructieve discussies juist floreren in psychologisch veilige teams. Het verschil zit hem in de manier waarop: feedback wordt gegeven vanuit een positieve intentie, gericht op groei en verbetering.
Psychologische veiligheid vergroten
Wil je de psychologische veiligheid in jouw team versterken? Begin dan met het goede voorbeeld te geven. Deel openlijk je eigen fouten en wat je daarvan hebt geleerd. Stel vragen in plaats van direct te oordelen. En vooral: vier de momenten waarop teamleden de moed hebben om met onconventionele ideeën te komen.
Want uiteindelijk is het simpel: in een team waar mensen zich veilig voelen om zichzelf te zijn en te laten zien, ontstaat ruimte voor die ene gekke inval die wel eens het volgende grote idee zou kunnen zijn.
Bronnen:
Google re:Work (2016): The five keys to a successful Google team https://rework.withgoogle.com/en
Edmondson, A. (2018): The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth
McKinsey Quarterly (2023): Psychological safety and innovation in high-performing teams https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/featured%20insights/mckinsey%20explainers/what%20is%20psychological%20safety/what-is-psychological-safety.pdf